Tại Việt Nam, hệ thống thuế hiện hành được chia thành các sắc thuế chính áp dụng cho cá nhân và doanh nghiệp. Dưới đây là thông tin cập nhật mới nhất (áp dụng cho năm 2026) về cách tính các loại thuế phổ biến nhất: Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN), Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN) và Thuế Giá trị gia tăng (GTGT).
1. Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN) - Từ tiền lương, tiền công
Đây là loại thuế được quan tâm nhiều nhất. Năm 2026 có sự thay đổi quan trọng về mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế, giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người lao động.
Công thức tính chung:
Các khoản giảm trừ (Cập nhật 2026):
Theo các điều chỉnh mới, mức giảm trừ gia cảnh đã được nâng lên đáng kể:
Cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (trước đây là 11 triệu).
Cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (trước đây là 4,4 triệu).
Các khoản bảo hiểm bắt buộc: 10,5% tiền lương (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%).
Biểu thuế lũy tiến từng phần (Mới):
Biểu thuế này áp dụng cho phần thu nhập tính thuế (sau khi đã trừ hết các khoản giảm trừ):
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng (Triệu đồng) | Thuế suất |
| 1 | Đến 5 triệu | 5% |
| 2 | Trên 5 đến 10 triệu | 10% |
| 3 | Trên 10 đến 18 triệu | 15% |
| 4 | Trên 18 đến 32 triệu | 20% |
| 5 | Trên 32 đến 52 triệu | 25% |
| 6 | Trên 52 đến 80 triệu | 30% |
| 7 | Trên 80 triệu (hoặc trên 100 triệu theo quy định mới tùy đối tượng) | 35% |
(Lưu ý: Một số quy định mới năm 2026 có thể nới rộng khoảng cách các bậc thuế, ví dụ bậc cao nhất 35% áp dụng cho thu nhập trên 100 triệu đồng thay vì 80 triệu đồng như trước).
2. Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN)
Nếu bạn đang kinh doanh hoặc điều hành doanh nghiệp, thuế TNDN được tính dựa trên lợi nhuận chịu thuế.
3. Thuế Giá trị gia tăng (GTGT/VAT)
Đây là thuế gián thu tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ.
Mức thuế suất chuẩn: 10% (áp dụng cho đa số hàng hóa, dịch vụ).
Mức ưu đãi 5%: Áp dụng cho các mặt hàng thiết yếu như nước sạch, nông sản chưa qua chế biến, thiết bị y tế, giáo dục...
Mức 0%: Áp dụng cho hàng hóa xuất khẩu, vận tải quốc tế.
Lưu ý: Trong một số giai đoạn hỗ trợ kinh tế, Chính phủ có thể ban hành nghị định giảm thuế GTGT xuống 8% cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ (trừ viễn thông, bất động sản, tài chính...). Bạn cần cập nhật nghị định cụ thể tại thời điểm xuất hóa đơn.
4. Lệ phí môn bài (Thông tin quan trọng 2026)
Trước đây, doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải nộp lệ phí môn bài hàng năm (từ 300.000đ đến 3.000.000đ tùy vốn điều lệ/doanh thu).
Cập nhật mới: Từ năm 2026, có các quy định mới theo hướng miễn hoặc bãi bỏ lệ phí môn bài cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh nhằm giảm thủ tục hành chính. Bạn nên kiểm tra kỹ thông báo từ cơ quan thuế địa phương để xác nhận việc không phải nộp tờ khai này.
Bạn cần tính toán cụ thể cho trường hợp nào?
Để hỗ trợ chính xác nhất, tôi có thể giúp bạn tính số thuế ước tính nếu bạn cung cấp thông tin (tôi sẽ chỉ tính toán, không lưu trữ dữ liệu này):
Với cá nhân: Tổng thu nhập hàng tháng và số người phụ thuộc?
Với doanh nghiệp: Doanh thu và chi phí dự kiến?
Doanh thu của doanh nghiệp (Revenue) hiểu đơn giản là toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp thu được (hoặc sẽ thu được) từ các hoạt động kinh doanh, đầu tư và các hoạt động khác trong một khoảng thời gian nhất định (tháng, quý, hoặc năm).
Trong kế toán và thuế tại Việt Nam, doanh thu được chia thành 3 nhóm chính sau đây:
1. Phân loại doanh thu
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Đây là nguồn thu chính từ hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp (ví dụ: tiền bán quần áo của shop thời trang, tiền phí tư vấn của công ty luật, tiền bán phần mềm...).
Doanh thu hoạt động tài chính: Tiền thu được từ các hoạt động đầu tư vốn, bao gồm: lãi tiền gửi ngân hàng, lãi cho vay, cổ tức được chia, hoặc lãi từ chênh lệch tỷ giá hối đoái.
Thu nhập khác: Các khoản thu không thường xuyên, không thuộc hoạt động kinh doanh chính hay tài chính (ví dụ: tiền thanh lý tài sản cũ, tiền phạt khách hàng vi phạm hợp đồng, quà biếu tặng...).
2. Sự khác biệt giữa "Doanh thu" và "Lợi nhuận"
Rất nhiều người nhầm lẫn hai khái niệm này. Bạn có thể hình dung qua công thức đơn giản sau:
Lợi nhuận = Doanh thu - Chi phí
Doanh thu (Top line): Là số tiền "chảy vào" doanh nghiệp, chưa trừ đi bất kỳ chi phí nào (tiền vốn, tiền thuê nhà, lương nhân viên...).
Lợi nhuận (Bottom line): Là số tiền thực sự "còn lại" sau khi đã trừ hết các chi phí. Đây mới là phần lãi thực tế.
3. Các thuật ngữ quan trọng về doanh thu khi tính thuế
Khi làm việc với kế toán hoặc cơ quan thuế, bạn sẽ gặp hai khái niệm cụ thể hơn:
Doanh thu tổng (Doanh thu gộp): Tổng giá trị ghi trên hóa đơn bán ra.
Doanh thu thuần (Net Revenue): Là số tiền doanh nghiệp thực nhận sau khi trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu. Đây là con số quan trọng để tính kết quả kinh doanh.
Công thức: Doanh thu thuần = Doanh thu tổng - (Chiết khấu thương mại + Giảm giá hàng bán + Hàng bán bị trả lại).
4. Thời điểm ghi nhận doanh thu
Theo quy định kế toán Việt Nam, doanh thu không nhất thiết là lúc bạn cầm tiền mặt trong tay.
Nguyên tắc cơ sở dồn tích: Doanh thu được ghi nhận ngay khi bạn đã chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa hoặc hoàn thành dịch vụ cho khách hàng, và khách hàng chấp nhận thanh toán (kể cả khi họ nợ và chưa trả tiền ngay).
Ví dụ: Bạn bán một đơn hàng trị giá 100 triệu vào ngày 28/02, nhưng khách hàng hẹn 15/03 mới trả tiền. Doanh thu đó vẫn được tính vào tháng 2 để kê khai thuế, chứ không phải tháng 3.
Subscribe by Email
Follow Updates Articles from This Blog via Email
1 Comments
Tại Việt Nam, hệ thống thuế hiện hành được chia thành các sắc thuế chính áp dụng cho cá nhân và doanh nghiệp. Dưới đây là thông tin cập nhật mới nhất (áp dụng cho năm 2026) về cách tính các loại thuế phổ biến nhất: Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN), Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN) và Thuế Giá trị gia tăng (GTGT).
Reply Delete